Tiêm hạch lúa

Cây trồng bị hại: Cây lúa
Tên khoa học: Sclerotium oryzae Catt.

Là 1 trong số bệnh lúa tương đối nguy hiểm ở nước ta và cũng là bệnh phổ biến ở nhiều nước trồng lúa nước  trên thế giới.

tiêm hạch lúa

1. Triệu chứng gây bệnh

- Thay đổi tùy theo điều kiện ngoại cảnh. Trước hết là vết bệnh xuất hiện ở phần bẹ dưới thấp rồi lan dần ra. Vết bệnh đầu tiên là những chấm nâu, dần chuyển thành nâu đậm, rồi sau đen hẳn.

- Lúc mới hình thành vết bệnh hình tròn sau hình thành bầu dục và phát triển dài ra, ăn sâu vào trong phá hoại nhu mô bẹ và ống ra làm cho bộ phận bị thối nhũn.

- Cây lúa bị tiêm hạch lá vàng úa, khô chết. Khi cây bị nhẹ cây lúa có thể trỗ nhưng hạt lép đều. Khi ống rạ bị thối nhũn thì toàn bộ cây bị lụi xuống, lúc này rễ cây lúa bị thối đen.

2. Nguyên nhân gây bệnh

- Phát hiện bệnh tiêm hạch do nấm Selerotium Oryzae lần đầu tiên vào năm 1876.

- Sợi nấm mảnh, không màu, đa bào, nhiều nhánh, thường không hình thành vòi hút. Sợi nấm già có màu vàng và thắt lại ở các ngăn ngang, thường hình thành nhiều bào tử hậu hình tròn màu nâu đậm, vỏ dày.

hạch nấm tiêm hạch lúa

- Hạch nấm hình cầu hoặc bầu dục rất nhỏ, hạch non màu trắng chuyển sang màu vàng nâu, hạch màu đen bóng, trơn, kích thước trung bình của hạt hạch 384 micromet.

3. Đặc điểm phát sinh phát triển của bệnh

- Vị trí xâm nhập của nấm vào cây lúa phụ thuộc vào chế độ nước trong ruộng, nhưng nói chung bao giờ cũng trên sát mặt nước.

- Bệnh phát triển mạnh trong điều kiện ngập nước, nước tù và ở ruộng yếm khí .

- Bệnh có thể xuất hiện vào bất cứ giai đoạn nào của lúa. Bệnh phá hoại nặng từ giai đoạn lúa có đòng trở đi.

- Cây lúa bị sây sát, sinh trưởng yếu bệnh thường xâm nhập dễ dàng. Sự phát sinh phát triển bệnh phụ thuộc vào chế độ phân bón và mật độ. Nếu bón quá lượng đạm thì cây bị bệnh nặng; nếu cấy lúa quá dày thiếu không khí và ánh sáng thì bệnh cũng nặng.

4. Biện pháp phòng trừ

- Dọn sạch rơm rạ, gốc rạ bị bệnh đem đốt, không nên đánh đóng hoặc dùng để phủ đất các loại cây trồng khác ngoài đồng ruộng.

- Chọn giống lúa chống bệnh. Nhóm giống lúa Japonica có khả năng chống bệnh cao hơn nhóm giống lúa Indica.

- Có thể sử dụng thuốc để diệt ổ bệnh trung tâm khi bệnh chỉ xuất hiện ở 1 góc ruộng như: New Hinosan 30EC (1,2 l/ha); Ravral 50 WP (0,1 - 0,2 %); Dithan M45 - 80WP (1,5 - 2 kg/ha) kết hợp với thay đổi mức nước trong ruộng và vơ bỏ các lá già khô chết.

Nguồn: Giáo trình bệnh cây chuyên khoa