Bệnh thối củ trên cây nghệ

Ad by CNCT

Cây nghệ có khả năng sinh trưởng khá tốt và phù hợp với nhiều vùng đất, nhưng phần củ nằm dưới đất vẫn có thể bị nhiều tác nhân gây bệnh tấn công. Trong đó, thối củ là một trong những vấn đề cần lưu ý, đặc biệt vào thời điểm mưa nhiều hoặc trên những chân đất giữ nước lâu.

Bệnh không chỉ làm cây vàng lá, sinh trưởng kém mà còn khiến củ bị mềm, biến màu và phân hủy. Nếu không phát hiện sớm, bệnh có thể lan sang các cây xung quanh và làm giảm đáng kể năng suất khi thu hoạch.

Dấu hiệu nhận biết bệnh thối củ trên cây nghệ

Ở giai đoạn đầu, bệnh thường khó nhận biết vì phần củ nằm dưới mặt đất. Người trồng thường chỉ phát hiện khi cây bắt đầu có những biểu hiện bất thường trên thân và lá.

Cây bị bệnh thường sinh trưởng chậm, lá chuyển vàng và héo dần. Một số cây có thể vàng từ những lá già phía dưới rồi lan lên các lá phía trên. Khi bệnh phát triển nặng, toàn bộ cây có thể héo rũ và chết.

Để xác định chính xác hơn, cần đào cây lên kiểm tra phần củ:

• Củ xuất hiện các vết màu nâu, nâu sẫm hoặc vùng mô bị biến màu.
• Phần thịt củ mềm, nhũn hoặc có biểu hiện úng nước.
• Củ bị thối từ một vị trí rồi lan rộng sang các phần khác.
• Cây bệnh nặng có thể có củ phân hủy mạnh, xuất hiện mùi bất thường.

Nếu hiện tượng vàng lá, héo cây xuất hiện tập trung ở những khu vực đất thấp hoặc thường xuyên đọng nước thì cần kiểm tra sớm phần củ và vùng đất xung quanh.

Nguyên nhân khiến cây nghệ bị thối củ

Thối củ thường liên quan đến các nhóm nấm và tác nhân gây bệnh tồn tại trong đất. Chúng có thể xâm nhập vào củ qua các vết thương hoặc phát triển mạnh khi điều kiện môi trường thuận lợi.

Đất ẩm và thoát nước kém

Đây là điều kiện rất thuận lợi cho bệnh phát sinh. Sau những đợt mưa kéo dài, nếu nước không thoát nhanh, đất quanh củ luôn trong trạng thái ẩm ướt, làm tăng nguy cơ củ bị tổn thương và thối.

Những ruộng thấp trũng, đất bí chặt hoặc hệ thống rãnh thoát nước kém thường cần được theo dõi kỹ hơn.

Củ giống mang mầm bệnh

Sử dụng củ giống đã có vết thối, dập nát hoặc nhiễm bệnh có thể đưa nguồn bệnh trực tiếp vào ruộng. Những củ này không chỉ sinh trưởng kém mà còn có khả năng trở thành nguồn lây nhiễm cho cây khỏe.

Củ bị xây xát

Trong quá trình thu gom, vận chuyển, làm đất và trồng, củ nghệ có thể bị trầy xước hoặc tổn thương. Những vết thương này tạo điều kiện để tác nhân gây bệnh xâm nhập, nhất là khi đất có độ ẩm cao.

Chăm sóc chưa hợp lý

Tưới nước quá nhiều, đất không thông thoáng hoặc bón phân mất cân đối đều có thể làm cây sinh trưởng không thuận lợi, từ đó tăng nguy cơ phát sinh bệnh.

Bệnh thối củ ảnh hưởng thế nào đến năng suất nghệ?

Củ là bộ phận thu hoạch chính của cây nghệ nên bất kỳ tổn thương nào trên củ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất.

Ở mức độ nhẹ, cây sinh trưởng chậm, củ phát triển kém. Khi bệnh nặng, nhiều củ bị thối khiến khối lượng củ thương phẩm giảm, đồng thời chất lượng củ cũng không đảm bảo.

Một vấn đề khác là nguồn bệnh có thể tồn tại trong đất và tàn dư cây bệnh. Nếu tiếp tục sử dụng củ từ ruộng nhiễm bệnh làm giống cho vụ sau, nguy cơ bệnh tái phát sẽ cao hơn.

Cách phòng bệnh thối củ trên cây nghệ

Phòng bệnh cần được thực hiện từ trước khi trồng và duy trì trong suốt vụ.

Chọn củ giống khỏe

Củ giống nên chắc, không bị dập nát, không có vết thối hoặc dấu hiệu nhiễm bệnh. Những củ nghi ngờ nhiễm bệnh không nên sử dụng để trồng hoặc làm giống cho vụ sau.

Làm đất và thoát nước tốt

Đất trồng cần được làm tơi xốp, tạo luống phù hợp và có rãnh thoát nước. Sau mưa lớn cần kiểm tra các khu vực thấp trũng để tránh nước đọng lâu quanh vùng củ.

Quản lý nước hợp lý

Không nên tưới khi đất vẫn còn đủ ẩm. Lượng nước cần điều chỉnh theo thời tiết, loại đất và giai đoạn sinh trưởng của cây. Trong mùa mưa, ưu tiên thoát nước nhanh thay vì bổ sung thêm nước.

Theo dõi cây thường xuyên

Cần kiểm tra những cây có biểu hiện vàng lá, héo hoặc sinh trưởng kém. Nếu nghi ngờ thối củ, nên đào kiểm tra để phát hiện bệnh sớm.

Cây bị bệnh nặng cần được thu gom khỏi ruộng, hạn chế để củ và tàn dư bệnh phân hủy ngay tại khu vực trồng.

Xử lý khi bệnh thối củ xuất hiện

Khi phát hiện bệnh, trước tiên cần xác định nguyên nhân thay vì sử dụng thuốc một cách tùy ý. Nếu xác định có liên quan đến nấm hoặc tác nhân gây bệnh trong đất, có thể sử dụng thuốc bảo vệ thực vật được đăng ký cho cây nghệ và đúng đối tượng bệnh hại, đồng thời tuân thủ đúng liều lượng, cách sử dụng và thời gian cách ly theo nhãn thuốc.

Tuy nhiên, thuốc chỉ là một phần trong quá trình quản lý. Nếu ruộng vẫn bị úng, củ giống tiếp tục mang mầm bệnh hoặc tàn dư bệnh không được xử lý thì bệnh có thể tiếp tục phát sinh.

Vì vậy, biện pháp hiệu quả nên kết hợp giống khỏe, đất thoát nước tốt, quản lý nước hợp lý, vệ sinh đồng ruộng và theo dõi cây thường xuyên.

Chủ động phòng bệnh để bảo vệ năng suất củ

Bệnh thối củ trên cây nghệ thường khó phát hiện ở giai đoạn đầu do triệu chứng xuất hiện trước tiên ở phần củ nằm dưới đất. Khi cây đã vàng lá hoặc héo rõ rệt, mức độ tổn thương có thể đã khá nghiêm trọng.

Do đó, người trồng cần chú trọng từ khâu chọn giống, chuẩn bị đất đến quản lý nước trong suốt vụ. Giữ ruộng thông thoáng, hạn chế úng nước và loại bỏ nguồn bệnh sớm sẽ giúp giảm nguy cơ thối củ, tạo điều kiện cho cây nghệ phát triển khỏe và cho năng suất tốt hơn.