Những điều cần lưu ý khi trồng và chăm sóc quất sau Tết để cây phục hồi khỏe mạnh

1. Đặc điểm sinh lý của cây quất sau Tết

Cây quất (tắc cảnh) sau Tết thường rơi vào trạng thái suy kiệt do phải nuôi quả trong thời gian dài. Trong suốt quá trình trưng bày, cây thường bị thiếu ánh sáng, chế độ nước không ổn định và ít được bổ sung dinh dưỡng. Điều này khiến bộ rễ suy yếu, lá vàng rụng nhiều, khả năng quang hợp giảm mạnh.

Nếu không xử lý kịp thời, cây dễ chết hoặc sinh trưởng kém trong năm tiếp theo.

2. Đưa cây ra môi trường thích hợp

Ngay sau khi hết Tết (từ mùng 6 đến rằm tháng Giêng âm lịch), cần:

• Đưa cây ra nơi thoáng mát, có ánh nắng nhẹ buổi sáng.

• Tránh đặt cây ngoài nắng gắt đột ngột vì cây đang yếu.

• Không để nơi gió mạnh làm khô rễ.

Giai đoạn này giúp cây thích nghi dần với điều kiện tự nhiên và phục hồi quá trình quang hợp.

3. Cắt tỉa tạo tán – bước phục hồi quan trọng nhất

Cắt tỉa đúng kỹ thuật giúp cây giảm tiêu hao dinh dưỡng và kích thích ra lộc mới.

Thực hiện như sau:

• Cắt bỏ toàn bộ quả còn lại trên cây (kể cả quả xanh).

• Loại bỏ cành sâu bệnh, cành tăm, cành vượt.

• Rút ngắn 1/2 đến 2/3 chiều dài cành đã mang quả.

• Tạo tán cân đối, thông thoáng để hạn chế sâu bệnh.

Sau cắt tỉa khoảng 10–15 ngày, cây bắt đầu bật lộc mới nếu chăm sóc tốt.

4. Thay đất và xử lý bộ rễ

Đối với quất trồng chậu

Sau một năm nuôi quả, đất trong chậu thường bị nén chặt và nghèo dinh dưỡng. Cần:

• Nhẹ nhàng đưa cây ra khỏi chậu.

• Cắt bỏ khoảng 1/3 rễ già, rễ thối.

• Thay hỗn hợp đất mới gồm: đất thịt nhẹ + trấu hun + phân chuồng hoai mục.

• Có thể bổ sung chế phẩm sinh học để kích thích ra rễ.

Đối với quất trồng đất

• Xới nhẹ quanh gốc để tăng độ thông thoáng.

• Bón phân hữu cơ hoai mục kết hợp NPK cân đối.

• Tủ gốc giữ ẩm và hạn chế cỏ dại.

5. Chế độ tưới nước và bón phân phục hồi

Tưới nước

• Tưới vừa đủ ẩm, tránh úng nước gây thối rễ.

• Giai đoạn đầu tưới nhẹ, khi cây ra lộc thì tăng dần lượng nước.

Bón phân

• Sau cắt tỉa 7–10 ngày: bón NPK có hàm lượng đạm cao để kích thích ra lộc.

• Sau 1–2 tháng: bón phân cân đối NPK + bổ sung phân hữu cơ định kỳ.

• Có thể phun phân bón lá chứa vi lượng giúp lộc non phát triển mạnh.

Lưu ý: Không bón phân quá đậm ngay sau Tết vì rễ còn yếu, dễ cháy rễ.

6. Phòng trừ sâu bệnh sau phục hồi

Giai đoạn ra lộc non rất dễ bị:

• Rệp sáp

• Sâu vẽ bùa

• Nhện đỏ

Cần theo dõi thường xuyên, phát hiện sớm để xử lý kịp thời, tránh ảnh hưởng đến đợt lộc chính.

7. Điều chỉnh ra hoa cho vụ Tết năm sau

Để cây cho quả đúng dịp Tết năm sau, cần chủ động điều tiết sinh trưởng:

• Tháng 5–7 âm lịch: hạn chế tưới nước nhẹ để phân hóa mầm hoa.

• Tăng cường phân kali giúp đậu hoa và đậu quả tốt.

• Tỉa cành hợp lý để cây ra hoa đồng đều.

8. Một số sai lầm cần tránh

• Giữ quả quá lâu sau Tết khiến cây kiệt sức.

• Không thay đất dẫn đến rễ bị nghẹt.

• Bón phân đậm khi cây chưa hồi phục.

• Đặt cây ngoài nắng gắt ngay lập tức.Chăm sóc đúng kỹ thuật sẽ giúp cây quất sau Tết phục hồi hoàn toàn, sinh trưởng khỏe và tiếp tục cho quả đẹp, sai trĩu vào năm sau.