Những sai lầm phổ biến khi cắt tỉa cây chuối người mới trồng cần tránh

Cắt tỉa cây chuối là một khâu kỹ thuật quan trọng nhưng lại thường bị xem nhẹ, đặc biệt đối với người mới trồng. Không ít trường hợp do cắt tỉa sai cách mà cây chuối sinh trưởng kém, buồng nhỏ, trái không đều, dễ đổ ngã, thậm chí chết cây hoặc mất cả vụ. Dưới đây là những sai lầm nghiêm trọng nhất khi cắt tỉa cây chuối mà người trồng cần tuyệt đối tránh.

1. Tỉa quá nhiều lá khiến cây chuối suy kiệt

Một trong những sai lầm phổ biến nhất là cắt bỏ quá nhiều lá với suy nghĩ làm cho vườn chuối thông thoáng, sạch sẽ. Trên thực tế, lá chuối là bộ phận quang hợp chính, quyết định trực tiếp đến khả năng nuôi buồng và phát triển trái.

Khi tỉa quá nhiều lá, cây không đủ năng lượng để nuôi buồng, dẫn đến buồng chuối nhỏ, trái ngắn, trọng lượng nhẹ và thời gian thu hoạch kéo dài. Về lâu dài, cây mẹ suy yếu nhanh, ảnh hưởng đến khả năng ra chồi kế tiếp.

Nguyên tắc đúng là trước khi trổ buồng cần giữ lại khoảng 8–10 lá xanh khỏe, sau khi trổ buồng chỉ nên cắt bỏ lá già, lá sâu bệnh và vẫn duy trì 6–8 lá để nuôi trái.

2. Cắt nhầm lá non và lá đọt – sai lầm nghiêm trọng

Nhiều người mới trồng chuối thường nhầm lẫn lá non, lá đọt là lá thừa do chưa bung hoàn toàn hoặc mọc dựng đứng nên tiến hành cắt bỏ. Đây là lỗi kỹ thuật rất nặng.

Lá non và lá đọt có vai trò quan trọng trong sinh trưởng, đặc biệt là giai đoạn phân hóa mầm hoa. Việc cắt lá non có thể làm cây bị sốc sinh lý, chậm trổ buồng, thậm chí không trổ buồng, gây thiệt hại lớn về năng suất.

Nguyên tắc bắt buộc là tuyệt đối không cắt lá non và lá đọt trong bất kỳ giai đoạn sinh trưởng nào.

3. Tỉa chồi con sai thời điểm, sai số lượng

Trong sản xuất chuối, việc quản lý chồi con quyết định trực tiếp đến sức sinh trưởng của cây mẹ và chất lượng buồng. Sai lầm thường gặp là cắt chồi quá sớm hoặc để quá nhiều chồi trong một bụi.

Nếu cắt chồi quá sớm khi chồi còn nhỏ, cây sẽ phản ứng bằng cách đẻ thêm nhiều chồi mới, gây tốn dinh dưỡng. Ngược lại, nếu để quá nhiều chồi, cây mẹ bị cạnh tranh dinh dưỡng, dẫn đến buồng nhỏ và trái kém phát triển.

Cách làm đúng là mỗi bụi chỉ nên giữ lại một cây mẹ và một cây con kế tiếp. Chồi con nên được chọn lọc khi cao khoảng 40–60 cm.

4. Sử dụng dao kéo bẩn, không khử trùng

Đây là sai lầm nguy hiểm nhưng thường bị bỏ qua. Việc sử dụng dao kéo không được vệ sinh khi cắt tỉa nhiều cây liên tiếp tạo điều kiện cho nấm, vi khuẩn và virus lây lan nhanh chóng trong vườn chuối.

Hậu quả thường gặp là lây lan các bệnh nguy hiểm như héo rũ Panama, thối thân, thối bẹ, làm chết hàng loạt cây chuối.

Dao cắt tỉa phải luôn sắc và được khử trùng bằng cồn, nước vôi hoặc dung dịch sát khuẩn trước và sau khi cắt mỗi cây.

5. Cắt sát gốc, tạo vết thương lớn

Nhiều người có thói quen cắt lá hoặc chồi sát thân giả để “gọn gàng”. Tuy nhiên, vết cắt lớn và sát thân rất dễ đọng nước mưa, tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhập.

Vết thương lớn lâu lành sẽ làm tăng nguy cơ thối thân, khiến cây suy yếu nhanh và giảm tuổi thọ vườn chuối. Khi cắt lá, cần chừa lại cuống lá khoảng 5–10 cm, thao tác dứt khoát, không xé rách.

6. Cắt tỉa vào thời điểm không phù hợp

Cắt tỉa cây chuối vào lúc trời mưa, độ ẩm cao hoặc đất đang úng nước là điều tối kỵ. Trong điều kiện này, vết cắt lâu khô, nấm bệnh phát triển mạnh, làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh cho cây.

Thời điểm cắt tỉa tốt nhất là khi thời tiết nắng ráo, vào buổi sáng muộn hoặc chiều mát. Sau khi cắt, nên rắc vôi bột hoặc phun thuốc phòng nấm để bảo vệ vết thương.

7. Không bón bù dinh dưỡng sau khi cắt tỉa

Sau cắt tỉa, cây chuối mất đi một phần cơ quan sinh dưỡng nên nhu cầu dinh dưỡng để phục hồi rất cao. Nếu không được bón phân kịp thời, cây sẽ chậm hồi phục, buồng phát triển kém và trái nhỏ.

Người trồng nên kết hợp bón phân hữu cơ hoai mục, phân NPK cân đối và đảm bảo đủ nước tưới sau mỗi đợt cắt tỉa để cây nhanh chóng phục hồi và nuôi buồng tốt.

Kết luận

Cắt tỉa cây chuối không đơn thuần là làm cho vườn gọn gàng mà là một biện pháp kỹ thuật nhằm điều tiết sinh trưởng và nuôi buồng hiệu quả. Chỉ một vài sai lầm nhỏ trong quá trình cắt tỉa cũng có thể làm giảm năng suất nghiêm trọng, thậm chí mất cả vụ chuối. Người trồng cần nắm vững kỹ thuật và thực hiện đúng thời điểm để đảm bảo vườn chuối sinh trưởng khỏe mạnh và cho hiệu quả kinh tế cao.