Bệnh vàng lá gân xanh (HLB) trên cây trồng có múi

Ad by CNCT

Bệnh vàng lá gân xanh trên cây có 

1. Giới thiệu chung về bệnh vàng lá gân xanh

Bệnh vàng lá gân xanh là cách gọi phổ biến của nông dân đối với bệnh Greening hay Huanglongbing (HLB) – một trong những bệnh nguy hiểm nhất trên nhóm cây có múi như cam, quýt, bưởi, chanh. Bệnh xuất hiện ở hầu hết các vùng trồng cây có múi trên thế giới và gây thiệt hại nghiêm trọng về năng suất, chất lượng trái cũng như tuổi thọ của cây trồng.

HLB hiện chưa có thuốc đặc trị, một khi cây đã nhiễm bệnh nặng thì gần như không thể phục hồi hoàn toàn.

2. Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân gây bệnh vàng lá gân xanh là do vi khuẩn Liberibacter spp., chủ yếu là Candidatus Liberibacter asiaticus. Vi khuẩn này ký sinh trong mạch libe, làm rối loạn quá trình vận chuyển dinh dưỡng trong cây.

Vi khuẩn không tự lây lan mà được truyền qua môi giới là rầy chổng cánh (Diaphorina citri). Ngoài ra, bệnh còn có thể lây qua:

• Cây giống nhiễm bệnh

• Ghép mắt từ cây bệnh sang cây khỏe

• Dụng cụ cắt tỉa không được khử trùng

3. Triệu chứng bệnh vàng lá gân xanh

Triệu chứng của bệnh HLB thường xuất hiện rải rác trên cây và không đồng đều, dễ bị nhầm lẫn với thiếu dinh dưỡng.

Trên lá

Lá bị vàng nhưng gân lá vẫn xanh, tạo hình ảnh loang lổ không đối xứng. Vàng lá thường xuất hiện trên một vài cành trước rồi lan dần ra toàn cây. Lá nhỏ lại, dày, cứng và dễ rụng.

Trên cành và tán cây

Cành sinh trưởng kém, tán thưa, phát triển không đồng đều. Một số cành bị khô chết dần từ ngọn.

Trên quả

Quả nhỏ, méo mó, phát triển không đều, vỏ dày và sần sùi. Khi chín, quả thường không vàng đều, một bên xanh một bên vàng. Hạt lép hoặc không có hạt, vị chua đắng, chất lượng giảm mạnh.

Trên toàn cây

Cây suy kiệt dần, ra hoa trái ít, năng suất giảm nghiêm trọng và có thể chết sau vài năm nhiễm bệnh.

4. Tác hại của bệnh đối với sản xuất

Bệnh vàng lá gân xanh gây ảnh hưởng lâu dài và nặng nề:

• Giảm năng suất và chất lượng trái

• Làm cây nhanh suy, giảm tuổi thọ vườn cây

• Tăng chi phí chăm sóc và phòng trừ

• Gây mất ổn định sản xuất cây có múi nếu không kiểm soát tốt

5. Biện pháp phòng và quản lý bệnh

Do chưa có thuốc đặc trị, việc phòng bệnh là giải pháp quan trọng nhất trong quản lý HLB.

Sử dụng cây giống sạch bệnh

Cây giống phải có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm tra và chứng nhận sạch bệnh. Tuyệt đối không sử dụng cây giống không rõ nguồn hoặc lấy từ vườn đã nhiễm HLB.

Phòng trừ rầy chổng cánh

Thường xuyên theo dõi vườn cây, đặc biệt vào giai đoạn ra đọt non – thời điểm rầy chổng cánh phát triển mạnh. Có thể kết hợp:

• Biện pháp sinh học

• Biện pháp canh tác

• Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng kỹ thuật, luân phiên hoạt chất

Quản lý vườn và vệ sinh đồng ruộng

Tỉa bỏ cành bệnh, cành khô, tiêu hủy đúng cách. Khử trùng dụng cụ cắt tỉa sau khi làm việc trên cây bệnh. Vệ sinh vườn thông thoáng, hạn chế nơi trú ẩn của rầy.

Nhổ bỏ cây nhiễm nặng

Đối với cây đã nhiễm bệnh nặng, cần nhổ bỏ và tiêu hủy triệt để để tránh lây lan sang cây khỏe.

6. Kết luận

Bệnh vàng lá gân xanh là mối đe dọa lớn đối với sản xuất cây có múi. Việc nhận biết sớm triệu chứng, sử dụng cây giống sạch bệnh và quản lý tốt rầy chổng cánh là những yếu tố then chốt giúp hạn chế thiệt hại do bệnh gây ra. Phòng bệnh vẫn là giải pháp hiệu quả và bền vững nhất trong điều kiện hiện nay.