Trong những năm gần đây, cây bạch đàn trở thành một trong những loại cây lâm nghiệp được trồng phổ biến tại nhiều vùng trung du và miền núi. Nhờ khả năng sinh trưởng nhanh, thích nghi tốt với nhiều điều kiện đất đai và khí hậu, cây bạch đàn mang lại giá trị kinh tế cao cho người trồng rừng.

Gỗ bạch đàn được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp như sản xuất giấy, dăm gỗ, gỗ xây dựng, gỗ nguyên liệu và nhiên liệu sinh học. Thời gian thu hoạch tương đối ngắn so với nhiều loại cây lâm nghiệp khác nên bạch đàn được xem là cây trồng phù hợp cho các mô hình trồng rừng kinh tế.

Nếu áp dụng đúng kỹ thuật từ khâu chọn giống, làm đất, trồng và chăm sóc, cây bạch đàn có thể sinh trưởng nhanh, thân thẳng, ít sâu bệnh và cho năng suất gỗ cao. Dưới đây là những kỹ thuật quan trọng cần lưu ý khi trồng và chăm sóc cây bạch đàn lấy gỗ.

1. Thời vụ trồng và kỹ thuật làm đất trồng bạch đàn

Cây bạch đàn có khả năng thích nghi với nhiều loại khí hậu khác nhau, tuy nhiên cây phát triển tốt nhất trong điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng ẩm và có lượng mưa tương đối cao. Độ ẩm đất ổn định trong giai đoạn đầu sẽ giúp cây nhanh bén rễ và phát triển mạnh.

Thời vụ trồng bạch đàn thích hợp nhất là vào đầu mùa mưa để cây có đủ nước cho quá trình sinh trưởng ban đầu. Ở khu vực miền Bắc, thời điểm trồng thường từ tháng 2 đến tháng 4 hoặc từ tháng 7 đến tháng 9. Đối với miền Nam, người trồng thường bắt đầu trồng vào đầu mùa mưa để tận dụng nguồn nước tự nhiên.

Trước khi trồng cần tiến hành phát dọn thực bì, làm sạch cỏ dại và cây bụi. Sau đó tiến hành đào hố trồng với kích thước phổ biến từ 30 x 30 x 30cm đến 40 x 40 x 40cm tùy điều kiện đất. Đất đào lên cần được trộn đều với phân chuồng hoai mục và một lượng nhỏ phân lân để cung cấp dinh dưỡng ban đầu cho cây.

Khoảng cách trồng cây bạch đàn thường từ 2 x 2m đến 2,5 x 2,5m. Mật độ này giúp cây có đủ không gian phát triển thân và tán, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc và quản lý rừng trồng.

2. Chọn giống cây bạch đàn

Giống cây là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ sinh trưởng và năng suất gỗ sau này. Hiện nay có nhiều giống bạch đàn lai có khả năng sinh trưởng nhanh, thân thẳng và chất lượng gỗ tốt.

Người trồng nên lựa chọn cây giống từ các vườn ươm uy tín để đảm bảo chất lượng. Cây giống tốt thường có chiều cao từ 25 đến 40cm, thân cây cứng cáp, lá xanh khỏe và không bị sâu bệnh. Bộ rễ phát triển đều trong bầu đất và không bị xoắn rễ.

Trước khi trồng cần kiểm tra kỹ cây giống, loại bỏ những cây bị sâu bệnh hoặc phát triển kém để đảm bảo tỷ lệ sống cao sau khi trồng.

3. Kỹ thuật trồng cây bạch đàn

Khi trồng cần đặt cây giống vào chính giữa hố trồng, nhẹ nhàng xé bỏ lớp vỏ bầu nilon để tránh ảnh hưởng đến sự phát triển của bộ rễ. Sau đó lấp đất lại và nén nhẹ xung quanh gốc để cây đứng vững.

Sau khi trồng nên phủ một lớp cỏ khô, rơm rạ hoặc lá cây quanh gốc nhằm giữ ẩm cho đất và hạn chế cỏ dại phát triển. Nếu trồng vào thời điểm ít mưa cần tưới nước bổ sung trong thời gian đầu để cây nhanh bén rễ và thích nghi với môi trường mới.

Việc trồng đúng kỹ thuật sẽ giúp cây sinh trưởng nhanh và giảm tỷ lệ cây chết sau trồng.

4. Kỹ thuật chăm sóc cây bạch đàn

Trong năm đầu tiên sau khi trồng, cây bạch đàn cần được chăm sóc thường xuyên để đảm bảo sinh trưởng tốt. Cần tiến hành làm cỏ và xới đất quanh gốc định kỳ để giảm cạnh tranh dinh dưỡng với cỏ dại.

Thông thường nên làm cỏ từ 2 đến 3 lần mỗi năm trong hai năm đầu. Việc làm cỏ kết hợp xới đất sẽ giúp đất tơi xốp, tạo điều kiện thuận lợi cho bộ rễ phát triển.

Bón phân cũng đóng vai trò quan trọng giúp cây phát triển nhanh. Có thể bón bổ sung phân NPK hoặc phân hữu cơ vào đầu và giữa mùa mưa. Việc cung cấp đầy đủ dinh dưỡng sẽ giúp cây sinh trưởng mạnh, thân thẳng và tăng sản lượng gỗ.

Ngoài ra, cần tiến hành tỉa cành định kỳ để loại bỏ những cành thấp, cành khô hoặc cành mọc lệch. Điều này giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi thân chính và nâng cao chất lượng gỗ.

5. Phòng trừ sâu bệnh trên cây bạch đàn

Mặc dù cây bạch đàn có khả năng chống chịu khá tốt nhưng trong một số điều kiện môi trường vẫn có thể bị sâu bệnh gây hại. Một số loại sâu ăn lá hoặc nấm bệnh có thể làm giảm khả năng sinh trưởng của cây.

Để hạn chế sâu bệnh cần thường xuyên kiểm tra rừng trồng, giữ vệ sinh khu vực trồng cây và đảm bảo mật độ trồng hợp lý. Khi phát hiện sâu bệnh cần xử lý kịp thời bằng các biện pháp sinh học hoặc kỹ thuật phù hợp để tránh lây lan.

6. Thu hoạch cây bạch đàn lấy gỗ

Thời gian thu hoạch bạch đàn thường từ 5 đến 7 năm tùy thuộc vào giống cây, điều kiện đất đai và mục đích sử dụng gỗ. Khi cây đạt đường kính và chiều cao tiêu chuẩn có thể tiến hành khai thác để làm nguyên liệu cho các ngành công nghiệp.

Sau khi khai thác cần dọn sạch tàn dư thực vật và chuẩn bị đất cho chu kỳ trồng rừng tiếp theo. Việc trồng và khai thác hợp lý sẽ giúp duy trì nguồn nguyên liệu ổn định và phát triển mô hình trồng rừng bền vững.

Trồng bạch đàn đúng kỹ thuật không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định mà còn góp phần phủ xanh đất trống đồi trọc và bảo vệ môi trường sinh thái.