Đặc điểm gây hại của sâu đục thân trên cây mít

Ad by CNCT

1. Đặc điểm và mức độ gây hại của sâu đục thân trên cây mít

Sâu đục thân là đối tượng gây hại rất nguy hiểm trên cây mít, đặc biệt trong giai đoạn cây sinh trưởng mạnh hoặc đang mang trái. Sâu trưởng thành thường đẻ trứng vào các khe nứt trên thân, vết cắt sau tỉa cành hoặc những vị trí thân cây ẩm thấp. Sau khi nở, sâu non nhanh chóng đục sâu vào bên trong thân và cành chính, phá hủy mô dẫn nhựa, làm gián đoạn quá trình vận chuyển nước và dinh dưỡng.

Khi bị hại nhẹ, cây mít sinh trưởng chậm, lá nhỏ, kém xanh, khả năng nuôi trái giảm. Khi bị hại nặng, cành phía trên vị trí bị đục sẽ vàng lá, héo rũ, trái nhỏ, dễ rụng. Trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến khô cành, rỗng thân, gãy cây hoặc chết cây nếu không được xử lý kịp thời.

2. Dấu hiệu nhận biết cây mít bị sâu đục thân

Cây mít bị sâu đục thân thường xuất hiện các lỗ nhỏ trên thân hoặc cành, xung quanh có phân sâu và mùn gỗ màu nâu đùn ra ngoài. Một số trường hợp thấy nhựa cây chảy ra tại miệng lỗ đục, kèm mùi hôi nhẹ. Lá phía trên vị trí bị hại vàng dần, héo rũ vào ban ngày dù đất vẫn đủ ẩm. Nếu không xử lý sớm, vết đục mở rộng, thân cây nứt nẻ, tạo điều kiện cho nấm bệnh và vi khuẩn xâm nhập, khiến cây suy kiệt nhanh.

3. Nguyên tắc cốt lõi khi xử lý sâu đục thân trên cây mít

Nguyên tắc quan trọng nhất khi xử lý sâu đục thân là tiêu diệt trực tiếp sâu non nằm bên trong thân cây. Việc chỉ phun thuốc bên ngoài thân thường không mang lại hiệu quả vì sâu đã ăn sâu trong mô gỗ, thuốc khó tiếp xúc. Do đó, cần kết hợp đồng thời biện pháp cơ học, hóa học và chăm sóc phục hồi để xử lý triệt để và hạn chế tái phát.

4. Kỹ thuật xử lý trực tiếp sâu đục thân

4.1. Xác định và làm sạch lỗ đục

Khi phát hiện dấu hiệu sâu đục thân, cần xác định chính xác vị trí lỗ đục đang hoạt động. Dùng dao cạo nhẹ lớp vỏ xung quanh lỗ để làm lộ rõ đường đục, giúp thuốc dễ tiếp xúc với sâu non.

4.2. Diệt sâu non trong thân cây

Với các lỗ đục mới, dùng dây kẽm cứng, que thép nhỏ hoặc mũi khoan tay đưa sâu vào trong lỗ để phá đường hầm và giết sâu non. Sau đó bơm thuốc trừ sâu đặc trị sâu đục thân trực tiếp vào lỗ.

Các hoạt chất cho hiệu quả cao gồm Emamectin benzoate, Abamectin, Chlorantraniliprole hoặc Fipronil. Thuốc cần pha đúng liều khuyến cáo, dùng xilanh hoặc bình bơm nhỏ bơm sâu vào trong lỗ đục. Sau khi bơm thuốc, dùng đất sét, bùn trộn vôi hoặc sáp ong bịt kín miệng lỗ để giữ thuốc và ngăn sâu mới xâm nhập.

5. Xử lý cành và thân cây bị hại nặng

Đối với những cành bị sâu đục thân gây hại nặng, khô hoặc suy yếu, cần cắt bỏ sớm để tránh lây lan. Cành cắt bỏ phải được thu gom và tiêu hủy, không để trong vườn. Các vết cắt cần quét vôi hoặc thuốc trừ nấm để bảo vệ mô gỗ, đồng thời hạn chế sâu trưởng thành tiếp tục đẻ trứng. Việc vệ sinh thân cây và tán cây thường xuyên giúp giảm nơi trú ẩn của sâu đục thân.

6. Chăm sóc phục hồi cây mít sau khi xử lý sâu

Sau khi tiêu diệt sâu đục thân, cần tập trung phục hồi sức sinh trưởng cho cây mít. Bón phân cân đối, hạn chế bón thừa đạm vì thân cây non, mềm rất dễ bị sâu tấn công. Nên tăng cường phân hữu cơ hoai mục kết hợp kali và canxi để giúp thân cây cứng chắc, mô gỗ khỏe. Đồng thời giữ vườn thông thoáng, tránh ẩm độ cao kéo dài ở gốc và thân cây.

7. Biện pháp phòng trừ sâu đục thân trên cây mít (hạn chế tái phát)

Phòng trừ sâu đục thân cần được thực hiện thường xuyên và chủ động, tập trung vào việc làm giảm nơi cư trú, sinh sản của sâu trưởng thành và tạo điều kiện cho cây sinh trưởng khỏe mạnh.

Cần kiểm tra thân và cành định kỳ, đặc biệt sau mùa mưa, sau khi tỉa cành hoặc khi cây bước vào giai đoạn mang trái. Phát hiện sớm lỗ đục sẽ giúp xử lý kịp thời, tránh để sâu ăn sâu vào thân.

Định kỳ quét vôi pha loãng lên thân cây từ gốc lên khoảng 1–1,5 m vào đầu và cuối mùa mưa nhằm hạn chế sâu trưởng thành đẻ trứng vào các khe nứt trên thân. Khi tỉa cành, cần thực hiện đúng kỹ thuật, vết cắt gọn và quét vôi hoặc thuốc liền sẹo để tránh tạo điểm đẻ trứng cho sâu.

Chăm sóc dinh dưỡng hợp lý cũng là biện pháp phòng trừ quan trọng. Không bón thừa đạm, tăng cường phân hữu cơ hoai mục, kali và canxi giúp thân cây cứng chắc, giảm khả năng bị sâu tấn công. Giữ vườn thông thoáng, thoát nước tốt, không để thân cây và gốc cây ẩm ướt kéo dài.

Ngoài ra, có thể kết hợp phun phòng bằng các chế phẩm sinh học hoặc thuốc trừ sâu ở liều nhẹ lên thân cây vào thời điểm sâu trưởng thành rộ, nhằm giảm mật số sâu mà vẫn đảm bảo an toàn cho hệ sinh thái vườn.