Kỹ thuật trồng cây mướp đắng cho năng suất cao ít sâu bệnh

1.Đặc điểm sinh trưởng và yêu cầu sinh thái của cây mướp đắng

Mướp đắng hay khổ qua là cây rau ăn quả thuộc họ bầu bí, có thời gian sinh trưởng ngắn nhưng khả năng sinh trưởng rất mạnh. Cây ưa khí hậu nóng ẩm, nhiều ánh sáng, nhiệt độ thích hợp dao động từ 25–30°C. Mướp đắng không chịu rét và rất mẫn cảm với tình trạng úng nước kéo dài. Bộ rễ phát triển mạnh nhưng chủ yếu tập trung ở tầng đất mặt, vì vậy đất trồng cần tơi xốp, thoát nước tốt để rễ hô hấp thuận lợi. Nếu điều kiện sinh thái phù hợp, cây ra hoa sớm, đậu quả liên tục và cho năng suất cao.

2.Thời vụ trồng mướp đắng đạt năng suất cao

Mướp đắng có thể trồng quanh năm ở nhiều vùng sinh thái khác nhau, tuy nhiên mỗi vùng cần lựa chọn thời vụ phù hợp để hạn chế sâu bệnh. Ở miền Bắc, mướp đắng thường được trồng vào vụ xuân hè và vụ hè thu. Ở miền Trung và miền Nam, có thể trồng gần như quanh năm nhưng nên tránh giai đoạn mưa lớn kéo dài. Trồng đúng thời vụ giúp cây sinh trưởng thuận lợi, hạn chế bệnh hại và nâng cao chất lượng quả.

3.Lựa chọn giống mướp đắng phù hợp

Việc chọn giống đóng vai trò rất quan trọng trong kỹ thuật trồng mướp đắng. Nên ưu tiên các giống mướp đắng lai F1 có khả năng sinh trưởng khỏe, kháng sâu bệnh tốt và cho quả đồng đều. Các giống này thường có thời gian thu hoạch sớm, năng suất cao và phù hợp với sản xuất hàng hóa. Hạt giống cần có nguồn gốc rõ ràng, tỷ lệ nảy mầm cao và không bị nhiễm bệnh để đảm bảo ruộng trồng phát triển đồng đều ngay từ đầu.

4.Kỹ thuật làm đất và lên luống trồng

Đất trồng mướp đắng cần được cày bừa kỹ, làm sạch cỏ dại và tàn dư cây trồng vụ trước. Trước khi trồng, nên bón lót phân chuồng hoai mục kết hợp với phân lân để cải thiện độ phì nhiêu của đất. Luống trồng nên được lên cao từ 20–30 cm, mặt luống rộng khoảng 1–1,2 m để đảm bảo thoát nước tốt trong mùa mưa. Rãnh luống cần được khơi thông thường xuyên nhằm tránh tình trạng đọng nước gây thối rễ.

5.Kỹ thuật xử lý hạt giống và gieo trồng

Hạt mướp đắng có vỏ dày nên cần xử lý trước khi gieo để tăng tỷ lệ nảy mầm. Có thể ngâm hạt trong nước ấm rồi ủ cho nứt nanh trước khi gieo. Người trồng có thể gieo trực tiếp trên ruộng hoặc gieo bầu để chủ động thời gian và chọn cây khỏe đem trồng. Khoảng cách trồng phù hợp giúp cây sinh trưởng tốt, thường dao động từ 50–60 cm mỗi cây, đảm bảo ruộng thông thoáng và thuận lợi cho việc làm giàn.

6.Kỹ thuật làm giàn cho mướp đắng

Mướp đắng là cây leo nên việc làm giàn là khâu không thể thiếu. Giàn giúp cây nhận đủ ánh sáng, hạn chế sâu bệnh và cho quả đẹp, ít cong vẹo. Giàn nên được làm chắc chắn, cao khoảng 1,8–2 m để cây phát triển tối đa. Việc làm giàn sớm giúp cây leo thuận lợi, tránh làm tổn thương thân và rễ khi cây đã lớn.

7.Chăm sóc và quản lý nước tưới

Mướp đắng cần được tưới nước đều để duy trì độ ẩm cho đất, đặc biệt trong giai đoạn ra hoa và đậu quả. Tuy nhiên, không nên tưới quá nhiều gây úng nước. Tốt nhất nên tưới vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát, tưới trực tiếp vào gốc và hạn chế làm ướt lá. Trong mùa mưa, cần chủ động thoát nước nhanh để bảo vệ bộ rễ và hạn chế bệnh hại phát sinh.

8.Kỹ thuật bón phân cho cây mướp đắng

Bón phân cân đối là yếu tố quan trọng giúp cây sinh trưởng khỏe và cho năng suất cao. Giai đoạn đầu cần tăng cường phân lân để phát triển bộ rễ. Khi cây bước vào giai đoạn sinh trưởng thân lá, bón đạm với lượng vừa phải để tránh cây phát triển quá mạnh. Giai đoạn ra hoa và nuôi quả cần bổ sung kali để quả chắc, đẹp và nâng cao chất lượng. Ưu tiên sử dụng phân hữu cơ hoai mục, phân vi sinh để cải tạo đất và tăng độ bền cho cây trồng.

9.Phòng trừ sâu bệnh hại trên mướp đắng

Mướp đắng thường bị hại bởi các đối tượng như rệp, bọ trĩ, sâu ăn lá và các bệnh do nấm gây ra như phấn trắng, sương mai. Người trồng cần thường xuyên thăm ruộng để phát hiện sớm và xử lý kịp thời. Nên áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp như vệ sinh đồng ruộng, luân canh cây trồng và sử dụng chế phẩm sinh học. Việc phòng bệnh chủ động sẽ giúp giảm chi phí và bảo vệ môi trường.

10.Thu hoạch và bảo quản mướp đắng

Mướp đắng thường bắt đầu cho thu hoạch sau trồng khoảng 45–50 ngày. Nên thu hoạch khi quả còn non, vỏ xanh, gai rõ để đảm bảo chất lượng và giá trị thương phẩm. Thu hoạch đều đặn giúp cây tiếp tục ra hoa, đậu quả và kéo dài thời gian thu hoạch. Sau khi thu, cần bảo quản nơi thoáng mát để giữ độ tươi của quả.

Kết luận

Trồng mướp đắng đúng kỹ thuật không chỉ giúp cây sinh trưởng khỏe mà còn mang lại năng suất và hiệu quả kinh tế cao. Việc áp dụng đồng bộ các biện pháp từ chọn giống, làm đất, chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh sẽ giúp người trồng hạn chế rủi ro và đạt được kết quả bền vững trong sản xuất.