Cỏ voi là loại cây thức ăn chăn nuôi có năng suất sinh khối cao, khả năng tái sinh mạnh và được trồng phổ biến để nuôi bò, dê, trâu và các loại gia súc khác. Để đảm bảo năng suất và chất lượng đồng cỏ, việc lựa chọn phương pháp nhân giống phù hợp đóng vai trò rất quan trọng. Hiện nay, cỏ voi chủ yếu được nhân giống bằng phương pháp vô tính thông qua thân hoặc bụi gốc nhằm giữ được đặc tính sinh trưởng tốt của cây mẹ.

Đặc điểm sinh trưởng của cây cỏ voi

Cỏ voi là loại cây thân thảo sống lâu năm, có khả năng đẻ nhánh mạnh và phát triển nhanh trong điều kiện khí hậu nóng ẩm. Bộ rễ phát triển khỏe giúp cây chịu hạn khá tốt và có khả năng tái sinh mạnh sau mỗi lần thu cắt.

Thông thường, cỏ voi ít khi tạo hạt hoặc hạt có tỷ lệ nảy mầm thấp nên phương pháp nhân giống bằng hạt hầu như không được áp dụng trong sản xuất thực tế. Vì vậy, người trồng chủ yếu sử dụng các phương pháp nhân giống vô tính để đạt hiệu quả cao hơn.

Kỹ thuật nhân giống cỏ voi bằng hom thân

Chọn cây mẹ làm giống

Cây mẹ dùng để lấy hom cần khỏe mạnh, sinh trưởng tốt, không bị sâu bệnh và có năng suất cao. Nên chọn những ruộng cỏ từ 2–4 tháng tuổi để thân đạt độ bánh tẻ, giúp hom giống dễ nảy mầm và phát triển mạnh.

Không nên chọn thân quá già vì mắt mầm yếu, khả năng mọc chồi thấp. Ngược lại, thân quá non dễ bị thối khi trồng.

Chuẩn bị hom giống

Thân cỏ voi được cắt thành từng đoạn dài khoảng 20–30 cm, mỗi hom nên có từ 2–3 mắt mầm. Khi cắt cần dùng dao sắc để tránh làm dập thân.

Sau khi cắt, có thể xử lý hom bằng thuốc sinh học hoặc chế phẩm kích thích ra rễ nhằm hạn chế nấm bệnh và tăng khả năng nảy mầm.

Làm đất và chuẩn bị luống trồng

Đất trồng cần được cày bừa kỹ, tơi xốp và thoát nước tốt. Nên bón lót bằng phân chuồng hoai mục kết hợp phân lân để tăng độ màu mỡ cho đất.

Ở những vùng dễ ngập úng, nên lên luống cao để hạn chế thối hom và giúp bộ rễ phát triển thuận lợi.

Kỹ thuật đặt hom

Hom giống thường được đặt nghiêng khoảng 45 độ hoặc đặt nằm ngang dưới đất. Khi trồng cần lấp đất kín khoảng 2/3 hom, để hở một phần mắt mầm giúp cây dễ bật chồi.

Khoảng cách trồng phổ biến là:

• Hàng cách hàng: 60–80 cm
• Cây cách cây: 40–50 cm

Sau khi trồng cần tưới đủ ẩm để hom nhanh ra rễ và nảy mầm.

Chăm sóc sau khi trồng

Trong giai đoạn đầu, cần duy trì độ ẩm thường xuyên nhưng không để đất bị úng nước. Sau khoảng 7–15 ngày, hom sẽ bắt đầu nảy chồi non.

Khi cây phát triển ổn định, cần làm cỏ, xới đất và bón thúc bằng phân đạm hoặc phân hữu cơ để kích thích sinh trưởng. Sau mỗi lần cắt thu hoạch nên tiếp tục bón phân để cây tái sinh nhanh.

Kỹ thuật nhân giống cỏ voi bằng tách bụi

Đặc điểm của phương pháp tách bụi

Tách bụi là phương pháp sử dụng phần gốc và rễ của cây mẹ để tạo cây mới. Phương pháp này giúp cây con phát triển nhanh, tỷ lệ sống cao và thích hợp với những ruộng cỏ đã trồng lâu năm.

Cách thực hiện

Người trồng chọn các bụi cỏ khỏe mạnh, dùng dao hoặc cuốc tách thành từng cụm nhỏ có cả rễ và chồi non. Sau đó đem trồng trực tiếp xuống đất đã chuẩn bị sẵn.

Sau khi trồng cần tưới nước đầy đủ để cây nhanh hồi phục và phát triển.

Ưu điểm của phương pháp nhân giống vô tính ở cỏ voi

Nhân giống bằng hom thân hoặc tách bụi giúp giữ nguyên đặc tính của cây mẹ như năng suất cao, khả năng sinh trưởng mạnh và chất lượng thức ăn tốt.

Ngoài ra, phương pháp này còn giúp cây phát triển nhanh, dễ thực hiện, chi phí thấp và phù hợp với điều kiện sản xuất nông hộ cũng như chăn nuôi quy mô lớn.

Những lưu ý khi nhân giống cỏ voi

Để đạt hiệu quả cao, cần chọn giống sạch bệnh và không lấy hom từ những ruộng cỏ sinh trưởng kém. Thời vụ trồng thích hợp nhất là đầu mùa mưa hoặc những thời điểm có đủ nước tưới.

Không nên để đất quá khô trong giai đoạn hom mới ra rễ vì sẽ làm giảm tỷ lệ sống. Đồng thời, cần thường xuyên kiểm tra sâu bệnh để có biện pháp xử lý kịp thời.